1 TB Neden 931 GB Görünüyor? SSD ve Disk Kapasitesinin Gerçek Hesabı
Diskinizde eksik yok. 1 TB’lık SSD ya da harddisk, üretici hesabına göre tam 1.000.000.000.000 bayttır. Windows ise kapasiteyi 1.024’ün katlarıyla hesaplar ve bu sayıyı 1.073.741.824’e bölerek 931 GB gösterir. Aradaki fark bir kayıp değil, iki farklı ölçü biriminin kullanılmasından kaynaklanır.
Kısaca
- Üreticiler 1 GB = 1.000.000.000 bayt kabul eder (ondalık sistem).
- Windows 1 GB = 1.073.741.824 bayt kabul eder (ikili sistem) ama yine “GB” yazar.
- Fark kapasite büyüdükçe artar: 1 TB’da %7, 4 TB’da 275 GB’a ulaşır.
- Mac aynı diski 1 TB olarak gösterir, çünkü macOS ondalık sistemi kullanır.
Hesap nasıl yapılıyor?
Üreticinin 1 TB’ı:
1 TB = 1.000.000.000.000 bayt
Windows’un “GB”si aslında GiB’dir (gibibayt):
1 GiB = 1024 × 1024 × 1024 = 1.073.741.824 bayt
1.000.000.000.000 ÷ 1.073.741.824 = 931,32. Windows bu sonucu “931 GB” olarak yazar.
Kendi diskinizin kapasitesini aşağıdaki araçla çevirebilirsiniz. Değere kutudaki kapasiteyi yazın, birimi seçin; araç hem ondalık hem ikili karşılığını gösterir.
Kapasiteye göre Windows’ta görünen alan
| Kutudaki kapasite | Windows’ta görünen | Fark |
|---|---|---|
| 128 GB | 119,2 GB | 8,8 GB |
| 256 GB | 238,4 GB | 17,6 GB |
| 512 GB | 476,8 GB | 35,2 GB |
| 1 TB | 931,3 GB | 68,7 GB |
| 2 TB | 1.862,6 GB (1,81 TB) | 137,4 GB |
| 4 TB | 3.725,3 GB (3,63 TB) | 274,7 GB |
Görüldüğü gibi oran hep aynı, yaklaşık %7. Ama disk büyüdükçe kayıpmış gibi görünen rakam da büyüyor.
Bunun dışında alan kaybı var mı?
Birim farkına ek olarak gerçekten kullanılamayan küçük alanlar da olabilir:
- Kurtarma ve sistem bölümleri: Windows kurulumu sırasında diskte birkaç yüz MB ile birkaç GB arasında gizli bölümler oluşturulur. Disk Yönetimi’nde bunları görebilirsiniz.
- Dosya sistemi: NTFS gibi dosya sistemleri kendi kayıtları için küçük bir alan kullanır.
- SSD’nin kendi yedek alanı: SSD’ler hücrelerin ömrünü yönetmek için kullanıcıya gösterilmeyen ek bellek barındırır. Ama bu alan zaten kutudaki kapasiteye dahil edilmez, yani “eksik” görünen kısımla ilgisi yoktur.
Yeni bir 1 TB SSD’yi Windows’ta 931 GB olarak görüyorsanız her şey normal. 900 GB’ın altında görüyorsanız Disk Yönetimi’nde ayrılmamış alan ya da ek bölüm olup olmadığına bakın.
Disk Yönetimi’ni açmak için Başlat düğmesine sağ tıklayıp “Disk Yönetimi”ni seçin. Diskin bir kısmı “Ayrılmamış” görünüyorsa sağ tıklayıp “Yeni Basit Birim” ile bu alanı kullanıma açabilirsiniz.
Telefonlarda durum farklı
Telefonunuz “128 GB” yazıyor ama kullanılabilir alan 105 GB görünüyorsa sebep birim farkı değildir. Android ve iOS da ondalık sistemi kullanır. Eksik alanı işletim sistemi ve önceden yüklü uygulamalar kaplar. Bu kısım cihaza göre 15–25 GB arasında değişir. Telefon alırken kapasiteyi buna göre seçmek gerekir.
Neden iki farklı sistem var?
Bilgisayarlar ikili (binary) sistemle çalıştığı için bellek ve dosya boyutları tarihsel olarak 2’nin kuvvetleriyle, yani 1.024’lük adımlarla hesaplandı. Depolama üreticileri ise SI (uluslararası birim sistemi) standardına uygun olarak 1.000’lik adımları kullandı. Karışıklığı gidermek için 1998’de KiB, MiB, GiB, TiB gibi ikili birimler tanımlandı. Ancak Windows hâlâ ikili hesap yapıp ondalık birim adını (GB) gösteriyor.
| Ondalık | İkili |
|---|---|
| KB (kilobayt) = 1.000 bayt | KiB (kibibayt) = 1.024 bayt |
| MB (megabayt) = 1.000² bayt | MiB (mebibayt) = 1.024² bayt |
| GB (gigabayt) = 1.000³ bayt | GiB (gibibayt) = 1.024³ bayt |
| TB (terabayt) = 1.000⁴ bayt | TiB (tebibayt) = 1.024⁴ bayt |
Disk alırken nasıl hesap yapmalı?
- İhtiyacınız olan alanı Windows’un gösterdiği rakamla düşünün.
- Bu rakamı 0,93’e bölün. Çıkan sonuç almanız gereken kutu kapasitesidir.
- SSD’nin tamamen dolmasını istemezsiniz; performans ve ömür için %10–20 boş alan bırakın.
Örneğin Windows’ta 800 GB kullanılabilir alan istiyorsanız 800 ÷ 0,93 = 860 GB eder. Boş alan payıyla birlikte 1 TB doğru seçim.
Büyük dosyaları internetten ne kadar sürede indireceğinizi merak ediyorsanız indirme süresi hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Disk dolu görünüyorsa neye bakmalı?
Birim farkını anladıktan sonra en sık karşılaşılan ikinci sorun, diskin beklenenden hızlı dolmasıdır. Windows’ta Ayarlar > Sistem > Depolama bölümü, alanı neyin kapladığını kategori kategori gösterir. Sık rastlanan büyük kalemler şunlar:
- Sistem geri yükleme noktaları: Disk boyutunun birkaç yüzdesini kaplayabilir.
- Hazırda bekletme dosyası (hiberfil.sys): Bellek miktarınıza yakın boyutta olabilir.
- Geçici dosyalar ve eski güncellemeler: “Geçici dosyalar” bölümünden güvenle temizlenebilir.
- Oyun ve uygulama önbellekleri: Oyun mağazalarının indirme klasörleri on gigabaytları bulabilir.
Depolama Algılayıcı özelliğini açarsanız Windows geçici dosyaları ve geri dönüşüm kutusunu belirli aralıklarla kendisi temizler.
Harici disk ve bulut karşılaştırması
Yedekleme için harici disk alıyorsanız aynı hesap geçerli: 2 TB’lık bir harici disk Windows’ta 1,81 TB görünür. Bulut servisleri ise kotayı genellikle ondalık birimle verir. 2 TB’lık bir bulut planı, 2 TB’lık bir harici diskten biraz daha fazla dosya alabilir gibi görünse de fark yalnızca gösterim biçimindendir.
Sık sorulan sorular
1 TB SSD neden 931 GB?
Üretici 1 TB’ı 1.000 milyar bayt olarak hesaplar. Windows ise 1.024’ün katlarını kullanır ve aynı sayıyı 931 GB olarak gösterir. Disk eksik değildir.
2 TB harddisk neden 1,81 TB görünüyor?
Aynı nedenle. 2.000.000.000.000 bayt, ikili sistemde 1,82 TiB eder. Windows bunu 1,81 TB olarak yazar.
Mac’te 1 TB disk kaç GB görünür?
macOS 2009’dan beri ondalık sistemi kullanır. Aynı disk Mac’te 1 TB (1.000 GB) olarak görünür.
USB bellek neden yazılandan az gösteriyor?
Birim farkına ek olarak dosya sistemi de küçük bir alan kullanır. 64 GB bir USB bellek Windows’ta yaklaşık 57–58 GB görünür.
Kaynaklar
- NIST: İkili katlar için önekler (KiB, MiB, GiB)
- Apple Destek: iOS ve macOS depolama kapasitesini nasıl raporlar
Kullanıyoruz'un kurucusu. İzmir'de yaşıyor; öğretmen ve yazılımcı. Kullandığı ürünleri ve günlük hayatta işe yarayan hesapları sade, kaynaklı ve dürüst bir dille anlatıyor.
Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hakkımızda · Yayın ilkelerimiz
