Çay Bardağı Kaç ml? İnce Belli Bardak ve Tarif Ölçüleri

Tariflerde 1 çay bardağı 100 ml kabul edilir, yani yarım su bardağı. Evdeki ince belli çay bardağı ise ağzına kadar doldurulduğunda çoğunlukla 100–110 ml alır; çayı içtiğimiz gibi çizgiye kadar doldurulduğunda bu miktar 80–90 ml civarına iner.

İnce belli bardak neden tam 100 ml değil?

İnce belli bardaklar üreticiye göre farklı ölçülerde yapılıyor. Klasik boy ince belli bardaklar çoğunlukla 95–110 ml arasında; büyük boy ya da “kulplu çay bardağı” denen modeller 150 ml’ye kadar çıkabiliyor. Paşabahçe gibi üreticiler ürün sayfalarında bardak hacmini ml olarak yazıyor. Elinizdeki bardağın kutusu duruyorsa üzerindeki bilgiye bakmak en kolay yol.

Tariflerin büyük çoğunluğu ise bu farkla uğraşmamak için 100 ml’yi standart kabul ediyor. Birkaç mililitrelik fark yemeklerde sorun çıkarmaz; kek ve hamur işinde ise tüm sıvıları ve kuru malzemeleri aynı bardakla ölçtüğünüz sürece oran korunur.

Çay bardağı ile hangi malzeme kaç gram?

Malzeme	1 çay bardağı	Yarım çay bardağı
Su	100 g	50 g
Süt	103 g	52 g
Sıvı yağ	92 g	46 g
Eritilmiş tereyağı	91 g	46 g
Yoğurt	105 g	53 g
Un	55 g	28 g
Toz şeker	85 g	43 g
Pudra şekeri	60 g	30 g
Pirinç	85 g	43 g
Bulgur	80 g	40 g
İrmik	80 g	40 g
Kakao	45 g	23 g
Bal	140 g	70 g

Bu tablo, kaşıkla doldurulup üstü sıyrılmış ölçüye göredir. Farklı bir miktar ya da ölçü için aracı kullanın; ölçü kutusundan “Çay bardağı”nı seçip miktarı yazmanız yeterli.

Çay bardağı, su bardağı, kahve fincanı: ölçüler arasında dönüşüm

Ölçü	Hacim	Karşılığı
Su bardağı	200 ml	2 çay bardağı
Çay bardağı	100 ml	yarım su bardağı, yaklaşık 6,5 yemek kaşığı
Türk kahvesi fincanı	yaklaşık 60–70 ml	yarım çay bardağından biraz fazla
Yemek kaşığı	15 ml	3 çay kaşığı

Türk kahvesi fincanı bazı eski tariflerde ölçü olarak geçiyor. Fincanların boyu çok değiştiği için bu tariflerde yaklaşık 65 ml almak makul bir başlangıç.

Sıvı yağı çay bardağıyla ölçerken

Poğaça, pişi ve kurabiye tariflerinde “1 çay bardağı sıvı yağ” çok sık geçer. Yağ bardağın çeperine yapıştığı için bardaktan kaba aktarırken bir miktar bardakta kalır. Bunu önlemek için önce yağı, ardından aynı bardakla süt ya da suyu ölçün; bardakta kalan yağ sıvıyla birlikte kaba geçer.

Bir de tarifi kişi sayısına göre ayarlamanız gerekiyorsa aracın alt kısmındaki kişi sayısı alanlarını kullanın. Ölçeklendirme hakkında daha fazlası için tarifi yarıya indirme ve iki katına çıkarma yazımıza bakabilirsiniz.

Farklı bardak ölçüleri

Mutfakta “bardak” denince akla tek bir ölçü gelse de dolaplarda çok farklı bardaklar var. Tarif yazanların büyük kısmı şu kabullerle çalışır:

Bardak	Yaklaşık hacim	Tariflerdeki kullanımı
Su bardağı (standart)	200 ml	Ana ölçü
Çay bardağı (ince belli)	100 ml	Yarım su bardağı
Kulplu büyük çay bardağı	150–170 ml	Tariflerde ölçü olarak kullanılmaz
Kupa	250–350 ml	Ölçü olarak kullanılmaz
Amerikan “cup”	yaklaşık 240 ml	Yabancı tariflerde
Türk kahvesi fincanı	60–70 ml	Eski tariflerde

Kupa ile ölçüm yapmak, özellikle kek tariflerinde en sık karşılaşılan hatalardan biri. 300 ml’lik bir kupa, tarifteki su bardağının yarısından fazla büyüktür ve oranları bozar.

Örnek: çay bardağıyla poğaça ölçüleri

Klasik bir poğaça tarifinde sık görülen “1 çay bardağı süt, 1 çay bardağı sıvı yağ, 1 çay bardağı yoğurt” ölçüsünü gram olarak yazarsak:

Malzeme	1 çay bardağı
Süt	103 g
Sıvı yağ	92 g
Yoğurt	105 g
Toplam sıvı	yaklaşık 300 g

Bu sıvı miktarı genellikle 4–4,5 su bardağı (440–500 g) unla yumuşak bir hamur verir. Unu azar azar ekleyin; un markası ve yoğurdun kıvamı gereken un miktarını değiştirir.

Çayın kendisi için ölçü

Demlik çayda bir kişi için genellikle 1 tatlı kaşığı kuru çay kullanılır. İnce belli bardakta servis edilen bir bardak çay, yaklaşık 80–90 ml sıvıdır. Bu da bir litre çaydanlıktan 10–12 bardak çay çıktığı anlamına gelir.

Çay bardağıyla pilav ve bulgur ölçüsü

Pilavda ölçü olarak çoğunlukla su bardağı kullanılır, ama az kişilik pişirirken çay bardağı daha pratik. Su miktarı pirinç ve bulgurun türüne göre biraz değişse de genel oranlar şöyle:

Malzeme	Kuru miktar	Su ya da et suyu	Kaç kişilik
Baldo pirinç	1 çay bardağı (85 g)	1,5 çay bardağı	1 kişi
Baldo pirinç	2 çay bardağı (170 g)	3 çay bardağı	2 kişi
Pilavlık bulgur	1 çay bardağı (80 g)	2 çay bardağı	1 kişi
Pilavlık bulgur	2 çay bardağı (160 g)	4 çay bardağı	2 kişi

Baldo pirinç kendi hacminin bir buçuk katı, pilavlık bulgur ise yaklaşık iki katı sıvı çeker. Osmancık pirinçte suyu biraz azaltabilirsiniz. Kapağı pişme süresince açmamak ve ocaktan aldıktan sonra 10–15 dakika demlendirmek tanelerin dağılmasını sağlar.

Kişi başı porsiyon için tek bir kural yok, ama yan yemek olarak kişi başına yarım su bardağı, yani bir çay bardağı kuru pirinç çoğu ailede yeterli olur.

Sık sorulan sorular

1 çay bardağı süt kaç ml?

Tarif ölçüsünde 100 ml. Ağırlık olarak yaklaşık 103 gram eder.

2 çay bardağı 1 su bardağı eder mi?

Evet. Çay bardağı 100 ml, su bardağı 200 ml kabul edildiği için iki çay bardağı bir su bardağına eşittir.

1 çay bardağı un kaç gram?

Yaklaşık 55 gram. Unu bardağa bastırmadan kaşıkla doldurduğunuzda bu değer geçerlidir.

Bir çay bardağı kaç yemek kaşığı eder?

100 ml ÷ 15 ml ≈ 6,7. Pratikte 6,5–7 yemek kaşığı kabul edebilirsiniz.

Bir su bardağı kaç çay kaşığı eder?

200 ml ÷ 5 ml = 40 çay kaşığı. Pratikte bu kadar küçük ölçüyle bardak doldurmak gerekmez, ama hesaplarda işe yarar.

Kaynaklar

• USDA FoodData Central: besin değerleri veri tabanı
• Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü