Bordro Nasıl Okunur? Maaş Bordrosundaki Kesintiler Tek Tek
Maaş bordrosu, brüt ücretinizden başlayıp hangi kesintilerle net ücrete ulaşıldığını gösteren belgedir. Okumanın sırrı sıralamadadır: önce kazançlar toplanır, sonra SGK ve işsizlik primi düşülür, kalan tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, en sonunda varsa diğer kesintiler (BES, avans, icra) çıkarılır.
Kısaca
- Brüt kazanç → SGK ve işsizlik primi → vergi matrahı → gelir ve damga vergisi → net ödenen.
- “Kümülatif vergi matrahı” satırı yıl içindeki vergi diliminizi gösterir; bordroda en çok kontrol edilmesi gereken satırdır.
- Asgari ücret istisnası her ay gelir ve damga vergisinden ayrı bir satır olarak düşülür.
Örnek bordro: 60.000 TL brüt, Ocak 2026
| Satır | Açıklama | Tutar |
|---|---|---|
| Brüt ücret | Sözleşmedeki aylık ücret | 60.000,00 TL |
| SGK matrahı | Prim kesilecek tutar (tavanı aşmıyor) | 60.000,00 TL |
| SGK işçi payı %14 | Emeklilik ve sağlık primi | 8.400,00 TL |
| İşsizlik işçi payı %1 | İşsizlik sigortası | 600,00 TL |
| Gelir vergisi matrahı | Brüt − SGK − işsizlik | 51.000,00 TL |
| Kümülatif matrah | Ocak’tan bu aya toplam | 51.000,00 TL |
| Hesaplanan gelir vergisi | %15 dilimden | 7.650,00 TL |
| Asgari ücret GV istisnası | Vergiden düşülen tutar | 4.211,33 TL |
| Ödenecek gelir vergisi | 3.438,68 TL | |
| Damga vergisi | (60.000 − 33.030) × binde 7,59 | 204,70 TL |
| Net ödenen | 47.356,62 TL |
Kendi bordronuzdaki rakamları kontrol etmek için brütünüzü aşağıdaki araca girin ve “12 aylık bordro dökümünü göster” bağlantısına tıklayın. Her ayın SGK, vergi ve net tutarlarını bordronuzla yan yana karşılaştırabilirsiniz.
Satırların anlamı
Brüt ücret ve ek kazançlar
Bordronun üst bölümünde maaşınız ve varsa fazla mesai, prim, ikramiye, yemek ve yol yardımı gibi ek kazançlar listelenir. Nakit ödenen yemek ve yol yardımları brüt kazanca eklenir. Yemek kartı ile verilen yemek yardımının günlük belirli bir tutara kadarı vergiden istisnadır; bu tutar her yıl güncellenir.
SGK matrahı
Prim kesilecek tutardır. 2026’da asgari ücretin altında olamaz, 297.270 TL’yi de aşamaz. Brütünüz tavanın üzerindeyse SGK matrahı tavanda sabitlenir.
Kümülatif vergi matrahı
Bordronun en önemli satırıdır. Ocak’tan o aya kadar oluşan tüm vergi matrahlarının toplamıdır. 190.000 TL’yi geçtiğiniz ay vergi oranınız %15’ten %20’ye, 400.000 TL’yi geçtiğiniz ay %27’ye çıkar. Net maaşınız yıl içinde düşüyorsa sebebi bu satırdadır.
İş değiştirdiyseniz yeni işvereninize önceki işyerinizdeki kümülatif matrahı bildirmeniz gerekir. Bildirmezseniz yeni bordronuz sıfırdan başlar, yıl içinde eksik vergi kesilir ve ertesi yıl beyanname vermeniz gerekebilir.
Asgari ücret istisnası
Eski bordrolardaki AGİ (asgari geçim indirimi) 2022’de kaldırıldı. Yerine her çalışanın ücretinin asgari ücrete denk gelen kısmının vergiden istisna tutulması geldi. Bordroda “GV istisnası” ve “DV istisnası” diye iki ayrı satır görürsünüz.
Diğer kesintiler
Bireysel emeklilik (otomatik katılımda brüt ücretin %3’ü), sendika aidatı, avans iadesi, icra kesintisi ve özel sağlık sigortası payı bu bölümde yer alır. Bu kesintiler net maaşı azaltır ama vergi hesabını genellikle etkilemez.
Bordromu nereden görebilirim?
- Özel sektör: İşveren bordroyu imzalı kâğıt olarak ya da e-bordro olarak (e-posta, insan kaynakları portalı) vermek zorundadır. e-Devlet’te özel sektör bordrosu görüntülenmez.
- SGK kontrolü: e-Devlet’teki “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” ekranında işvereninizin her ay bildirdiği prim gün sayısını ve kazancı görebilirsiniz. Bordrodaki brüt ile buradaki kazanç tutmuyorsa eksik bildirim olabilir.
- Kamu çalışanları: Memurlar maaş bordrolarını e-Devlet üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın maaş bilgileri hizmetiyle görüntüleyebilir.
Bordroda sık görülen hatalar
- Prim gün sayısının 30’dan az gösterilmesi (rapor ya da ücretsiz izin yoksa 30 olmalı).
- SGK’ya bildirilen kazancın gerçek maaştan düşük olması.
- Önceki işyerinin kümülatif matrahının hiç dikkate alınmaması.
- Fazla mesai saatlerinin bordroda olup ödemenin eksik yapılması.
SGK’ya eksik kazanç bildirilmesi, işçiye haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı hakkı verebilir. Ayrıntılar için istifa edince kıdem tazminatı yazımıza bakın.
Aynı maaşın Ocak ve Kasım bordrosu yan yana
60.000 TL brüt için 2026’nın iki farklı ayı:
| Satır | Ocak | Kasım |
|---|---|---|
| Kümülatif matrah | 51.000 TL | 561.000 TL |
| Uygulanan dilim | %15 | %27 |
| Hesaplanan gelir vergisi | 7.650,00 TL | 13.770,00 TL |
| Asgari ücret istisnası | 4.211,33 TL | 5.615,10 TL |
| Ödenecek gelir vergisi | 3.438,68 TL | 8.154,90 TL |
| Net ödenen | 47.356,62 TL | 42.640,40 TL |
Brütünüz aynı kalmasına rağmen Kasım netiniz Ocak’tan yaklaşık 4.700 TL düşüktür. Bordroda bu farkın tamamını “hesaplanan gelir vergisi” ve “kümülatif matrah” satırlarında görürsünüz.
Bordro kontrol listesi
- Gün sayısı: Rapor ya da ücretsiz izin yoksa 30 gün olmalı.
- SGK matrahı: Brüt kazancınızla aynı olmalı (tavanı aşmıyorsanız).
- Kümülatif matrah: Bir önceki ayın kümülatif matrahı + bu ayın matrahı.
- İstisna satırları: GV ve DV istisnası her ay görünmeli.
- Net ödenen: Hesabınıza yatan tutarla aynı olmalı.
Bu beş satırı her ay 2 dakikada kontrol etmek, yıllar sonra fark edilecek bir hatayı önler.
Bordronuzdaki bir hatadan şüpheleniyorsanız önce işyerinizin bordro ya da İK birimine yazılı olarak sorun. SGK bildirimleriyle ilgili konularda SGK’nın ALO 170 hattı da bilgi verir.
Sık sorulan sorular
Bordro hesaplama 2026 nasıl yapılır?
Brütten %15 SGK ve işsizlik payını düşün, kalan tutarı kümülatif matrahınıza ekleyip dilim oranlarıyla vergiyi hesaplayın, asgari ücret istisnasını çıkarın ve damga vergisini düşün. Bu işlemleri yukarıdaki araç her ay için otomatik yapar.
Bordroyu imzalamak zorunda mıyım?
İmza, bordrodaki tutarların size ödendiğini kabul ettiğiniz anlamına gelebilir. Eksik ödeme varsa bordroyu “ihtirazi kayıtla” imzalayın ya da itirazınızı yazılı bildirin.
Ocak ve Aralık bordrosu neden farklı?
Kümülatif matrah yıl içinde büyüdüğü için yılın sonuna doğru vergi oranınız artar. Ocak’ta kümülatif matrah sıfırlanır ve net maaş yeniden yükselir.
Bordro ile hesabıma yatan tutar neden farklı?
Bordroda “net ödenen” satırı esas alınır. Arada fark varsa avans, icra ya da BES kesintisi gibi bordronun alt bölümündeki kalemleri kontrol edin.
e-Devlet’te bordro sorgulama yapılabilir mi?
Özel sektörde çalışıyorsanız bordronun kendisini e-Devlet’te göremezsiniz; işvereninizden istemeniz gerekir. Ancak hizmet dökümünüzde her ay için bildirilen prim günü ve kazancı görebilir, bordronuzla karşılaştırabilirsiniz.
Bordroda “SGK matrahı” ile “brüt ücret” neden farklı?
Bazı ödemeler, örneğin belirli tutara kadar yemek kartı ve kreş yardımı, prime esas kazanca dahil edilmez. Bu durumda SGK matrahı brüt toplamın altında kalır.
Kaynaklar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
- Sosyal Güvenlik Kurumu
- Gelir İdaresi Başkanlığı
- e-Devlet 4A Hizmet Dökümü
Kullanıyoruz'un kurucusu. İzmir'de yaşıyor; öğretmen ve yazılımcı. Kullandığı ürünleri ve günlük hayatta işe yarayan hesapları sade, kaynaklı ve dürüst bir dille anlatıyor.
Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hakkımızda · Yayın ilkelerimiz
