Maaş bordrosu nasıl okunur?

Bordro Nasıl Okunur? Maaş Bordrosundaki Kesintiler Tek Tek

Maaş bordrosu, brüt ücretinizden başlayıp hangi kesintilerle net ücrete ulaşıldığını gösteren belgedir. Okumanın sırrı sıralamadadır: önce kazançlar toplanır, sonra SGK ve işsizlik primi düşülür, kalan tutardan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, en sonunda varsa diğer kesintiler (BES, avans, icra) çıkarılır.

Kısaca

  • Brüt kazanç → SGK ve işsizlik primi → vergi matrahı → gelir ve damga vergisi → net ödenen.
  • “Kümülatif vergi matrahı” satırı yıl içindeki vergi diliminizi gösterir; bordroda en çok kontrol edilmesi gereken satırdır.
  • Asgari ücret istisnası her ay gelir ve damga vergisinden ayrı bir satır olarak düşülür.

Örnek bordro: 60.000 TL brüt, Ocak 2026

SatırAçıklamaTutar
Brüt ücretSözleşmedeki aylık ücret60.000,00 TL
SGK matrahıPrim kesilecek tutar (tavanı aşmıyor)60.000,00 TL
SGK işçi payı %14Emeklilik ve sağlık primi8.400,00 TL
İşsizlik işçi payı %1İşsizlik sigortası600,00 TL
Gelir vergisi matrahıBrüt − SGK − işsizlik51.000,00 TL
Kümülatif matrahOcak’tan bu aya toplam51.000,00 TL
Hesaplanan gelir vergisi%15 dilimden7.650,00 TL
Asgari ücret GV istisnasıVergiden düşülen tutar4.211,33 TL
Ödenecek gelir vergisi3.438,68 TL
Damga vergisi(60.000 − 33.030) × binde 7,59204,70 TL
Net ödenen47.356,62 TL

Kendi bordronuzdaki rakamları kontrol etmek için brütünüzü aşağıdaki araca girin ve “12 aylık bordro dökümünü göster” bağlantısına tıklayın. Her ayın SGK, vergi ve net tutarlarını bordronuzla yan yana karşılaştırabilirsiniz.

Satırların anlamı

Brüt ücret ve ek kazançlar

Bordronun üst bölümünde maaşınız ve varsa fazla mesai, prim, ikramiye, yemek ve yol yardımı gibi ek kazançlar listelenir. Nakit ödenen yemek ve yol yardımları brüt kazanca eklenir. Yemek kartı ile verilen yemek yardımının günlük belirli bir tutara kadarı vergiden istisnadır; bu tutar her yıl güncellenir.

SGK matrahı

Prim kesilecek tutardır. 2026’da asgari ücretin altında olamaz, 297.270 TL’yi de aşamaz. Brütünüz tavanın üzerindeyse SGK matrahı tavanda sabitlenir.

Kümülatif vergi matrahı

Bordronun en önemli satırıdır. Ocak’tan o aya kadar oluşan tüm vergi matrahlarının toplamıdır. 190.000 TL’yi geçtiğiniz ay vergi oranınız %15’ten %20’ye, 400.000 TL’yi geçtiğiniz ay %27’ye çıkar. Net maaşınız yıl içinde düşüyorsa sebebi bu satırdadır.

İş değiştirdiyseniz yeni işvereninize önceki işyerinizdeki kümülatif matrahı bildirmeniz gerekir. Bildirmezseniz yeni bordronuz sıfırdan başlar, yıl içinde eksik vergi kesilir ve ertesi yıl beyanname vermeniz gerekebilir.

Asgari ücret istisnası

Eski bordrolardaki AGİ (asgari geçim indirimi) 2022’de kaldırıldı. Yerine her çalışanın ücretinin asgari ücrete denk gelen kısmının vergiden istisna tutulması geldi. Bordroda “GV istisnası” ve “DV istisnası” diye iki ayrı satır görürsünüz.

Diğer kesintiler

Bireysel emeklilik (otomatik katılımda brüt ücretin %3’ü), sendika aidatı, avans iadesi, icra kesintisi ve özel sağlık sigortası payı bu bölümde yer alır. Bu kesintiler net maaşı azaltır ama vergi hesabını genellikle etkilemez.

Bordromu nereden görebilirim?

  • Özel sektör: İşveren bordroyu imzalı kâğıt olarak ya da e-bordro olarak (e-posta, insan kaynakları portalı) vermek zorundadır. e-Devlet’te özel sektör bordrosu görüntülenmez.
  • SGK kontrolü: e-Devlet’teki “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” ekranında işvereninizin her ay bildirdiği prim gün sayısını ve kazancı görebilirsiniz. Bordrodaki brüt ile buradaki kazanç tutmuyorsa eksik bildirim olabilir.
  • Kamu çalışanları: Memurlar maaş bordrolarını e-Devlet üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın maaş bilgileri hizmetiyle görüntüleyebilir.

Bordroda sık görülen hatalar

  1. Prim gün sayısının 30’dan az gösterilmesi (rapor ya da ücretsiz izin yoksa 30 olmalı).
  2. SGK’ya bildirilen kazancın gerçek maaştan düşük olması.
  3. Önceki işyerinin kümülatif matrahının hiç dikkate alınmaması.
  4. Fazla mesai saatlerinin bordroda olup ödemenin eksik yapılması.

SGK’ya eksik kazanç bildirilmesi, işçiye haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı hakkı verebilir. Ayrıntılar için istifa edince kıdem tazminatı yazımıza bakın.

Aynı maaşın Ocak ve Kasım bordrosu yan yana

60.000 TL brüt için 2026’nın iki farklı ayı:

SatırOcakKasım
Kümülatif matrah51.000 TL561.000 TL
Uygulanan dilim%15%27
Hesaplanan gelir vergisi7.650,00 TL13.770,00 TL
Asgari ücret istisnası4.211,33 TL5.615,10 TL
Ödenecek gelir vergisi3.438,68 TL8.154,90 TL
Net ödenen47.356,62 TL42.640,40 TL

Brütünüz aynı kalmasına rağmen Kasım netiniz Ocak’tan yaklaşık 4.700 TL düşüktür. Bordroda bu farkın tamamını “hesaplanan gelir vergisi” ve “kümülatif matrah” satırlarında görürsünüz.

Bordro kontrol listesi

  1. Gün sayısı: Rapor ya da ücretsiz izin yoksa 30 gün olmalı.
  2. SGK matrahı: Brüt kazancınızla aynı olmalı (tavanı aşmıyorsanız).
  3. Kümülatif matrah: Bir önceki ayın kümülatif matrahı + bu ayın matrahı.
  4. İstisna satırları: GV ve DV istisnası her ay görünmeli.
  5. Net ödenen: Hesabınıza yatan tutarla aynı olmalı.

Bu beş satırı her ay 2 dakikada kontrol etmek, yıllar sonra fark edilecek bir hatayı önler.

Bordronuzdaki bir hatadan şüpheleniyorsanız önce işyerinizin bordro ya da İK birimine yazılı olarak sorun. SGK bildirimleriyle ilgili konularda SGK’nın ALO 170 hattı da bilgi verir.

Sık sorulan sorular

Bordro hesaplama 2026 nasıl yapılır?

Brütten %15 SGK ve işsizlik payını düşün, kalan tutarı kümülatif matrahınıza ekleyip dilim oranlarıyla vergiyi hesaplayın, asgari ücret istisnasını çıkarın ve damga vergisini düşün. Bu işlemleri yukarıdaki araç her ay için otomatik yapar.

Bordroyu imzalamak zorunda mıyım?

İmza, bordrodaki tutarların size ödendiğini kabul ettiğiniz anlamına gelebilir. Eksik ödeme varsa bordroyu “ihtirazi kayıtla” imzalayın ya da itirazınızı yazılı bildirin.

Ocak ve Aralık bordrosu neden farklı?

Kümülatif matrah yıl içinde büyüdüğü için yılın sonuna doğru vergi oranınız artar. Ocak’ta kümülatif matrah sıfırlanır ve net maaş yeniden yükselir.

Bordro ile hesabıma yatan tutar neden farklı?

Bordroda “net ödenen” satırı esas alınır. Arada fark varsa avans, icra ya da BES kesintisi gibi bordronun alt bölümündeki kalemleri kontrol edin.

e-Devlet’te bordro sorgulama yapılabilir mi?

Özel sektörde çalışıyorsanız bordronun kendisini e-Devlet’te göremezsiniz; işvereninizden istemeniz gerekir. Ancak hizmet dökümünüzde her ay için bildirilen prim günü ve kazancı görebilir, bordronuzla karşılaştırabilirsiniz.

Bordroda “SGK matrahı” ile “brüt ücret” neden farklı?

Bazı ödemeler, örneğin belirli tutara kadar yemek kartı ve kreş yardımı, prime esas kazanca dahil edilmez. Bu durumda SGK matrahı brüt toplamın altında kalır.

Kaynaklar

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Kendi durumunuz için bir avukata, SGK'ya veya işvereninizin insan kaynakları birimine danışın.
YazanBarış Bey

Kullanıyoruz'un kurucusu. İzmir'de yaşıyor; öğretmen ve yazılımcı. Kullandığı ürünleri ve günlük hayatta işe yarayan hesapları sade, kaynaklı ve dürüst bir dille anlatıyor.

Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Hakkımızda · Yayın ilkelerimiz

Benzer Gönderiler