Efsane Cuma İndirimleri Gerçek mi? Sahte İndirimi Anlamanın 7 Yolu

Bir kısmı gerçek, bir kısmı değil. Kasım kampanyalarında bazı ürünler yılın en düşük fiyatına iner. Bazılarında ise “eski fiyat” kampanyadan birkaç gün önce şişirilmiştir ve gösterilen %50 indirim aslında %10 civarındadır. İyi haber şu: Türkiye’de indirimden önceki fiyatın nasıl gösterileceği yönetmelikle belirlenmiş durumda. Biraz dikkatle sahte indirimi ayırt etmek mümkün.

30 gün kuralı ne diyor?

2022’de Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ile Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle bir kural netleşti: indirimli satışta “indirimden önceki fiyat” olarak gösterilen tutar, indirimin başladığı günden önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olmalı. İspat yükü de satıcıda.

Bir örnekle bakalım. Normalde 1.000 TL olan bir ürün, ekim ayında iki hafta boyunca 800 TL’ye satılmış olsun. Kasım’da “%70 indirim” ilan edilirse, bu indirim 1.000 TL’den değil 800 TL’den hesaplanmak zorunda. Yani ürünün fiyatı 300 değil, 240 TL olmalı.

Meyve-sebze gibi çabuk bozulan ürünler bu kuralın dışında. Kural hem mağaza etiketleri hem e-ticaret siteleri hem de reklamlar için geçerli.

İndirimi kendiniz hesaplayın

Etiketteki oran yerine son fiyatı ve gerçek indirim oranını görmek için aşağıdaki aracı kullanabilirsiniz. Sepette ek indirim ya da kupon varsa onları da girin.

Sahte indirimi anlamanın 7 yolu

1. Fiyatı önceden kaydedin. Almayı düşündüğünüz ürünlerin fiyatını kampanyadan 2-3 hafta önce not alın. En basit ve en güvenilir yöntem bu.
2. Fiyat geçmişine bakın. Bazı tarayıcı eklentileri ve fiyat karşılaştırma siteleri ürünün aylar içindeki fiyat grafiğini gösterir. Kampanyadan hemen önce yükselen bir çizgi, şişirilmiş eski fiyat demektir.
3. Aynı modeli başka satıcıda arayın. Pazaryerlerinde aynı ürünün farklı satıcılardaki fiyatı yüzlerce lira oynayabilir. “En çok indirim” yapan satıcı, en ucuz satıcı olmayabilir.
4. Model numarasını kontrol edin. Özellikle televizyon ve beyaz eşyada kampanyalar için üretilmiş, adı benzeyen ama özellikleri farklı modeller olabilir. Model kodunu birebir karşılaştırın.
5. Kargo ve taksit farkını ekleyin. Ücretsiz kargo olmayan ya da taksitte vade farkı çıkan bir teklif, etiket fiyatı düşük olsa da toplamda pahalıya gelebilir.
6. Yüzdeye değil tutara bakın. “%60 indirim” etiketi dikkat çeker ama asıl soru “bu ürün başka yerde kaça?” sorusudur.
7. Aciliyet baskısına kapılmayın. “Son 2 ürün”, “kampanya 3 saat sonra bitiyor” gibi geri sayımlar karar vermeyi hızlandırmak için var. Gerçekten ihtiyacınız olan ürün, büyük ihtimalle aralık ayında da benzer fiyata bulunur.

İndirim oranı nasıl doğrulanır?

Etikette 4.999 TL’nin üstü çizilmiş, yanında 3.499 TL yazıyor ve “%40 indirim” deniyor olsun. Hesap basit:

Adım	İşlem	Sonuç
İndirim tutarı	4.999 − 3.499	1.500 TL
İndirim oranı	1.500 ÷ 4.999 × 100	%30,0
Etikette yazan		%40

Etiketteki oran ile hesapladığınız oran tutmuyorsa satıcı ya yuvarlama yapmıştır ya da oranı farklı bir fiyattan hesaplamıştır. İki durumda da güvenmeniz gereken, ödeyeceğiniz 3.499 TL’nin başka yerlerdeki fiyatla karşılaştırmasıdır. Oranları tek tek hesaplamak isterseniz yüzde hesaplama aracı işinizi görür.

Hangi ürünlerde gerçek indirim daha sık?

Kesin bir kural yok ama genel eğilimler var:

• Küçük ev aletleri ve kişisel bakım ürünleri (tıraş makinesi, airfryer, süpürge) Kasım’da sık sık gerçekten dip fiyatı görür.
• Giyim sezon sonu olmadığı için genellikle sınırlı indirimlidir. Gerçek dip fiyatlar çoğunlukla ocak sezon sonu indirimlerinde gelir.
• Yeni çıkmış telefonlar nadiren büyük indirim alır. Telefonda indirim görüyorsanız çoğu zaman bir önceki model ya da stok eritme söz konusudur.
• Dijital abonelikler Kasım’da yıllık plan indirimleri sunabilir. Gerçekten kullandığınız bir servis değilse indirim bir tasarruf değildir. Abonelik toplamınızı görmek için abonelik maliyeti hesaplayıcı kullanışlı.

Aldıktan sonra fiyat düştüyse ne olur?

Yasal olarak satıcının aradaki farkı iade etme zorunluluğu yok. Ancak internetten aldıysanız 14 günlük cayma hakkınız devam ediyor. Ürünü iade edip daha ucuza yeniden alabilirsiniz. Cayma hakkının nasıl kullanıldığını online alışverişte iade süresi yazımızda anlattık.

Sık sorulan sorular

Efsane Cuma indirimleri ne zaman başlıyor?

Black Friday her yıl kasımın dördüncü perşembesinden sonraki cumaya denk gelir. Türkiye’de birçok site kampanyayı bir haftaya ya da bütün kasım ayına yayar. Tarihleri her mağaza kendisi belirler.

Efsane Cuma indirimleri kaç gün sürer?

Mağazaya göre değişir. Bazıları tek günlük, bazıları “Efsane Kasım” adıyla bir ay süren kampanyalar yapar. Uzun kampanyalarda fiyatlar dönem içinde birkaç kez değişebilir.

İndirimli ürün iade edilir mi?

Evet. İnternetten alınan indirimli ürünlerde de 14 günlük cayma hakkı aynen geçerlidir. Mağazadan alımda ise yasal cayma hakkı yoktur; iade mağazanın kendi politikasına bağlıdır. Ayıplı mallarda ise haklarınız indirimden bağımsız olarak geçerlidir.

Sahte indirime ceza var mı?

Evet. Yönetmeliğe aykırı indirimli satış uygulamaları Ticaret Bakanlığı denetiminde idari para cezasına konu olur. Şikâyeti TÜBİS ya da ALO 175 hattı üzerinden yapabilirsiniz.

Kaynaklar

• Ticaret Bakanlığı Tüketici Portalı
• Mevzuat Bilgi Sistemi (Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği)
• Resmî Gazete