Bileşik Faiz ve Birikim Hesaplama

Düzenli birikimin gücü, getirinin de getiri kazanmasından gelir. Buna bileşik faiz denir. İlk yıllarda yavaş görünen büyüme, süre uzadıkça hızlanır. Aşağıdaki araç başlangıç tutarınızı, her ay ekleyeceğiniz parayı ve beklediğiniz yıllık getiriyi kullanarak birikiminizi yıl yıl gösterir.

Bileşik faiz nasıl çalışır?

Basit faizde getiri hep ilk anaparaya göre hesaplanır. Bileşik faizde ise her dönemin getirisi anaparaya eklenir ve bir sonraki dönem bu büyümüş tutar üzerinden getiri hesaplanır.

Araç yıllık oranı aylık bileşik orana çevirir: aylık oran = (1 + yıllık oran)^(1/12) − 1. Her ay önce birikim bu oranla büyür, ardından aylık katkınız eklenir.

Örnek

50.000 TL ile başlayıp her ay 5.000 TL eklediğinizi ve yıllık %30 getiri beklediğinizi varsayalım. 5 yılın sonunda:

• Toplam yatırdığınız: 350.000 TL
• Getiri: yaklaşık 449.000 TL
• Toplam birikim: yaklaşık 799.000 TL

Dikkat edin, beşinci yılın sonunda getiri yatırılan paranın kendisini geçmiş durumda. Tabloda son yıllarda getirinin nasıl hızlandığını görebilirsiniz.

Enflasyonu hesaba katmak

Yüksek enflasyon döneminde nominal rakamlar yanıltıcıdır. 5 yıl sonraki 799.000 TL, bugünün parasıyla çok daha az şey alır. Araçtaki enflasyon alanına yıllık beklentinizi yazdığınızda “bugünün parasıyla” değeri de gösterilir. Gerçek kazancınız, getirinin enflasyonu aştığı kısımdır.

72 kuralı

Paranızın kaç yılda ikiye katlanacağını kabaca bulmak için 72’yi yıllık getiri oranına bölün. Yıllık %12 getiriyle para yaklaşık 6 yılda, %24 getiriyle yaklaşık 3 yılda ikiye katlanır.

Sık sorulan sorular

Hangi getiri oranını yazmalıyım?

Bu tamamen birikimi nerede değerlendireceğinize bağlı. Mevduatta stopaj sonrası net oranı, fonlarda geçmiş performansı kullanabilirsiniz. Ancak geçmiş getiri gelecek getirinin garantisi değildir. Birkaç farklı senaryoyu denemek en sağlıklısı.

Vergiler dahil mi?

Hayır. Mevduat stopajı, fon vergileri ve işlem ücretleri dahil değildir. Getiri oranını vergi sonrası net oran olarak girerseniz sonuç daha gerçekçi olur.